Czy orzeczenie winy przy rozwodzie ma jakiś wpływ na postępowanie o podział majątku pomiędzy byłymi małżonkami? Czy uznanie w wyroku rozwodowym wyłącznej winy jednego z małżonków może doprowadzić do ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym?

 

Udziały w majątku wspólnym są równe

Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równie. Jednak w wyjątkowych sytuacjach jest możliwe ustalenie nierównych udziałów, na przykład 8/10 do 2/10. Warto tutaj podkreślić, że mowa jest o całym majątku. Nie można wydzielać sobie nierównych udziałów, co do poszczególnych składników majątku. Sąd zawsze będzie ustalał wielkość udziałów w odniesieniu do całego majątku wspólnego małżonków.

Kiedy można ustalić nierówne udziały?

 

Przesłanką do ustalenia nierównych udziałów może być rażące albo uporczywe nieprzyczynianie się przez jednego z małżonków do powstawania majątku wspólnego. Oczywiście musi być ono zgodne z jego rzeczywistymi możliwościami. Nie mam tutaj na myśli wysokości osiąganego wynagrodzenia za pracę, ponieważ za przyczynianie, uznaje się również pracę w gospodarstwie domowym oraz przy wychowywaniu dzieci.

Czy wina przy orzekaniu rozwodu ma wpływ na podział majątku?

Jeszcze niedawno było tak, że wina nie miała wpływu na podział majątku wspólnego małżonków. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie uwzględniają takiej zależności, która występuje na przykład przy obowiązku alimentacyjnym. W związku z tym, nawet jeżeli jego z małżonków będzie postępował skrajnie nieetycznie oraz będzie uznany za winnego, to nie będzie miało to żadnego związku z kwestiami finansowymi małżonków. Sąd nie ma prawa przypisać mu mniejszego udziału w majątku wspólnym.

Wyjątki od tej reguły

Przyczyną rozkładu pożycia małżeńskiego było uzależnienie jednego z małżonków od alkoholu lub hazardu, na które przeznaczał on bardzo dużo pieniędzy i trwonił majątek wspólny małżonków. Małżonek w czasie trwania pożycia ukrywał przed drugim z małżonków wysokość wynagrodzenia za pracę. Sąd może uznać takie postępowanie za brak lojalności i przyczynę rozkładu pożycia małżeńskiego. Małżonkowie byli w separacji faktycznej. Jeden z nich wyjechał za granicę, wydawał tak pieniądze tylko i wyłącznie na swoje potrzeby, w czasie gdy drugi z małżonków wychowywał oraz utrzymywał ich wspólne dzieci, jak również przeznaczał swoje wynagrodzenie na majątek wspólny małżonków, na przykład na remont domu lub utrzymanie samochodu.

Jak postąpi sąd w wymienionych wyżej sytuacjach?

W opisanych wyżej przypadkach, jeżeli wina jednego z małżonków na tle finansowym została stwierdzona przez sąd, to wtedy postępowanie rozwodowe ma wpływ na podział majątku wspólnego. Można by zatem wysnuć wniosek, że winny małżonek, powinien mieć świadomość, że możliwe jest ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym. Gdy natomiast wina nie ma rzeczywistego związku ze sprawami finansowymi, to nie powinna mieć ona również wpływu na postępowanie o podział majątku.

W praktyce niestety bywa inaczej

Od pewnego czasu można zaobserwować tendencję, że sądy w sprawach o podział majątku wspólnego, bardzo patrzą na kwestię winy za rozkład pożycia. Sądy czasami powołują się nawet na Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2003 r., IV CKN 278/01, w którym możemy przeczytać, że: ,, małżonek rażąco lub uporczywie naruszał swe obowiązki wobec rodziny bądź doprowadził do zawinionego rozkładu pożycia, choćby znalazł on wyraz tylko w separacji faktycznej, a do rozwodu nie doszło. Kwestia winy nie jest więc bez znaczenia przy ocenie ,,ważnych powodów”, dlatego przyjmuje się, że art. 43 § 2 k.r.o. nie powinien działać na niekorzyść małżonka, któremu nie można przypisać winy”

Co wynika z tego orzeczenia?

 

Gdy przyjrzymy się temu orzeczeniu Sądu Najwyższego, to możemy wysnuć wniosek, że udział małżonka niewinnego nie może zostać ograniczony na podstawie art. 43 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Stanowi on, że: ,, Jednakże  z ważnych  powodów  każdy  z małżonków  może  żądać,  ażeby ustalenie  udziałów  w majątku  wspólnym  nastąpiło  z uwzględnieniem  stopnia, w którym  każdy  z nich  przyczynił  się  do  powstania  tego  majątku.  Spadkobiercy małżonka  mogą  wystąpić  z takim  żądaniem  tylko  w wypadku,  gdy  spadkodawca wytoczył  powództwo  o unieważnienie  małżeństwa  albo  o rozwód  lub  wystąpił o orzeczenie separacji.”

Podział majątku a wina współmałżonka

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *