W niektórych sytuacjach władza rodzicielska jednego albo obojgu rodziców jest ograniczana. Natomiast w innych rodzice są jej pozbawiani. Od czego jest to zależne? Czy w wyroku rozwodowym jest możliwość ograniczenia władzy rodzicielskiej? Czy pozbawienie władzy rodzicielskiej jest równoznaczne z pozbawieniem możliwość kontaktu z dzieckiem?

 

Czym jest władza rodzicielska?

Zgodnie z art. 95 § 1 k.r.o.: ,,Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw.” Z różnych powodów czasami bywa tak, że to zadanie nie może być zrealizowane. Może to być na przykład: choroba rodzica, rozstanie rodziców albo w najbardziej drastycznym przypadku nadużywanie władzy rodzicielskiej, czyli na przykład stosowanie przemocy w stosunku do dziecka. W takich sytuacjach polskie prawo umożliwia ingerowanie we władzę rodzicielską na jeden z trzech sposobów. Może to być: zawieszenie, ograniczenie albo pozbawienie władzy rodzicielskiej.

Zawieszenie władzy rodzicielskiej

Pierwszą metodą ingerowania we władzę rodzicielską jest jej zawieszenie. Podstawa prawna tej instytucji to art. 110 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Brzmi on następująco: ,,W razie  przemijającej  przeszkody w wykonywaniu  władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy może orzec jej zawieszenie. Zawieszenie będzie uchylone, gdy jego przyczyna odpadnie.” Za przemijającą przeszkodę można uznać na przykład przebywanie z więzieniu jednego z rodziców, choroba związana z długotrwałym pobytem w szpitalu albo pobyt rodzica w jednostce wojskowej. Gdy ustanie przyczyna, dla której zawieszono władzę rodzicielską, to sąd uchyla to postanowienie. Zawieszenie władzy rodzicielskiej, mówiąc najprościej jak się da, znaczy, że nie można jej wykonywać. Jest jakby w spoczynku.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej

Drugim sposobem ingerencji we władzę rodzicielską jest jej ograniczenie. Przesłanka ograniczenia to zagrożenie dobra dziecka. W art. 109 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego został wymieniony otwarty katalog zarządzeń, które mogą być w takiej sytuacji wydane przez sąd. Zgodnie z art. 109 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: ,, Jeżeli  dobro  dziecka  jest  zagrożone,  sąd  opiekuńczy  wyda odpowiednie zarządzenia. Sąd opiekuńczy może w szczególności: 1) zobowiązać  rodziców  oraz  małoletniego  do  określonego  postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach  o wspieraniu  rodziny  i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców  do  placówki  albo  specjalisty  zajmujących  się  terapią  rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń; 2) określić,  jakie  czynności  nie  mogą  być  przez  rodziców  dokonywane  bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców  innym  ograniczeniom,  jakim  podlega opiekun; 3) poddać  wykonywanie  władzy  rodzicielskiej  stałemu  nadzorowi  kuratora sądowego; 4) skierować  małoletniego  do  organizacji  lub  instytucji  powołanej  do przygotowania  zawodowego  albo  do  innej  placówki  sprawującej częściową pieczę nad dziećmi; 5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka  albo  w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić  umieszczenie  małoletniego  w zakładzie  opiekuńczo- leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno- opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.”

Na czym polega pozbawienie władzy rodzicielskiej?

 

Zgodnie z art. 111 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: ,, Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący  zaniedbują  swe  obowiązki  względem  dziecka,  sąd  opiekuńczy  pozbawi rodziców  władzy  rodzicielskiej.  Pozbawienie  władzy  rodzicielskiej  może  być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców. Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art.

109 § 2 pkt 5, a w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem. W razie  ustania  przyczyny,  która  była  podstawą  pozbawienia  władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić.”

Warto jeszcze zwrócić uwagę na  art. 112 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że: ,, Pozbawienie  władzy  rodzicielskiej  lub  jej  zawieszenie  może  być orzeczone  także  w wyroku  orzekającym  rozwód,  separację  albo  unieważnienie małżeństwa.”

 

Czym się różni pozbawienie i ograniczenie praw rodzicielskich?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *